quote = new Array(378)
quote[0] = "'อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย'        ชนะตนนั่นแหละ เป็นดี"
quote[1] = "'อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม'          ได้ยินว่าตนแล ฝึกได้ยาก"
quote[2] = "'อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ'    ตนที่ฝึกดีแล้ว เป็นแสงสว่างของบุรุษ"
quote[3] = "'อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ'         ตนแล เป็นที่พึ่งของตน"
quote[4] = "'อตฺตา หิ อตฺตโน คติ'           ตนเทียว เป็นคติของตน"
quote[5] = "'อตฺตา หิ ปรมํ ปิโย'		ตนแล เป็นที่รักอย่างยิ่ง"
quote[6] = "'นตฺถิ อตฺตสมํ เปมํ'		ความรัก (อื่น) เสมอด้วยตนไม่มี"
quote[7] = "'อตฺตนา ว กตํ ปาปํ อตฺตนา สงฺกิลิสฺสติ'	ตนทำบาปเอง ย่อมเศร้าหมองเอง"
quote[8] = "'อตฺตนา อกตํ ปาปํ อตฺตนา ว วิสุชฺฌติ'	ตนไม่ทำบาปเอง ย่อมหมดจดเอง"
quote[9] = "'อตฺตตฺถปญฺญา อสุจี มนุสฺสา'		มนุษย์ผู้เห็นแก่ประโยชน์ตน เป็นคนไม่สะอาด"
quote[10] = "'อตฺตานํ ทมยนฺติ ปณฺฑิตา'		บัณฑิต ย่อมฝึกตน"
quote[11] = "'อตฺตานํ ทมยนฺติ สุพฺพตา'		ผู้ประพฤติดี ย่อมฝึกตน"
quote[12] = "'อตฺตนา หิ สุทนฺเตน นาถํ ลภติ ทุลฺลภํ'	ผู้มีตนฝึกดีแล้ว ย่อมได้ที่พึ่งซึ่งได้ยาก"
quote[13] = "'โย รกฺขติ อตฺตานํ รกฺขิโต ตสฺส พาหิโร'	ผู้ใดรักษาตนได้ ภายนอกของผู้นั้นก็เป็นอันรักษาด้วย"
quote[14] = "'อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา รกฺเขยฺย นํ สุรกฺขิตํ'	ถ้ารู้ว่าตนเป็นที่รัก ก็ควรรักษาตนนั้นให้ดี"
quote[15] = "'ปริโยทเปยฺย อตฺตานํ จิตฺตเกฺลเสหิ ปณฺฑิโต'	บัณฑิตพึงทำตนให้ผ่องแผ้วจากเครื่องเศร้าหมองจิต"
quote[16] = "'อตฺตานญฺเจ ตถา กยิรา ยถญฺญมนุสาสติ'		ถ้าพร่ำสอนผู้อื่นฉันใด ก็ควรทำตนฉันนั้น"
quote[17] = "'อตฺตนา โจทยตฺตานํ'		จงเตือนตนด้วยตนเอง"
quote[18] = "'ปฏิมํเสตมตฺตนา'		จงพิจารณาตนด้วยตนเอง"
quote[19] = "'ทุคฺคา อุทฺธรถตฺตานํ ปงฺเก สนฺโนว กุญฺชโร'	จงถอนตนขึ้นจากหล่ม เหมือนช้างตกหล่มถอนตนขึ้นฉะนั้น"
quote[20] = "'อตฺตานุรกฺขี ภว มา อฑยฺหิ'	จงเป็นผู้ตามรักษาตน อย่าได้เดือดร้อน"
quote[21] = "'อตฺตานญฺจ น ฆาเตสิ'	อย่าฆ่าตนเสียเลย"
quote[22] = "'อตฺตานํ น ทเท โปโส'	บุรุษไม่พึงให้ซึ่งตน"
quote[23] = "'อตฺตานํ นาติวตฺเตยฺย'	บุคคลไม่ควรลืมตน"
quote[24] = "'อตฺตานญฺเจ ปิยํ ชญฺญา น นํ ปาเปน สํยุเช'	ถ้ารู้ว่าตนเป็นที่รัก ก็ไม่ควรประกอบตนนั้นด้วยความชั่ว"
quote[25] = "'ยทตฺตครหี ตทกุพฺพมาโน'	ติตนเองเพราะเหตุใด ไม่ควรทำเหตุนั้น"
quote[26] = "'อปฺปมาโท อมตํปทํ'	ความไม่ประมาท เป็นทางไม่ตาย"
quote[27] = "'อปฺปมาทญฺจ เมธาวี ธนํ เสฏฐํว รกฺขติ'	ปราชญ์ย่อมรักษาความไม่ประมาทไว้ เหมือนทรัพย์ประเสริฐสุด"
quote[28] = "'อปฺปมาทํ ปสํสนฺติ'		บัณฑิตย่อมสรรเสริญความไม่ประมาท"
quote[29] = "'อปฺปมาเท ปโมทนฺติ'	บัณฑิตย่อมบันเทิงในความไม่ประมาท"
quote[30] = "'อปฺปมตฺตา น มียนฺติ'	ผู้ไม่ประมาท ย่อมไม่ตาย"
quote[31] = "'อปฺปมตฺโต หิ ฌายนฺโต ปปฺโปติ วิปุลํ สุขํ'	ผู้ไม่ประมาทพินิจอยู่ ย่อมถึงสุขอันไพบูลย์"
quote[32] = "'อปฺปมาเทน สมฺปาเทถ'	ท่านทั้งหลายจงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อม"
quote[33] = "'อปฺปมาทรตา โหถ'	ท่านทั้งหลายจงเป็นผู้ยินดีในความไม่ประมาท"
quote[34] = "'กมฺมํ สตฺเต วิภชติ ยทิทํ หีนปฺปณีตตาย' 	กรรมย่อมจำแนกสัตว์ คือให้ทรามและประณีต"
quote[35] = "'ยงฺกิญฺจิ สิถิลํ กมฺมํ น ตํ โหติ มหปฺผลํ'	การงานอะไร ๆ ที่ย่อหย่อน ย่อมไม่มีผลมาก"
quote[36] = "'สานิ กมฺมานิ นยนฺติ ทุคฺคตึ'	กรรมชั่วของตนเอง ย่อมนำไปสู่ทุคติ"
quote[37] = "'สุกรํ สาธุนา สาธุ'		ความดี อันคนดีทำง่าย"
quote[38] = "'สาธุ ปาเปน ทุกฺกรํ'	ความดี อันคนชั่วทำยาก"
quote[39] = "'อกตํ ทุกฺกฏํ เสยฺโย'	ความชั่ว ไม่ทำเสียเลยดีกว่า"
quote[40] = "'ปจฺฉา ตปฺปติ ทุกฺกฏํ'	ความชั่วย่อมเผาผลาญในภายหลัง"
quote[41] = "'กตญฺจ สุกตํ เสยฺโย'	ความดี ทำนั่นแล ดีกว่า"
quote[42] = "'น ตํ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา อนุตปฺปติ'	ทำกรรมใดแล้วร้อนใจภายหลัง  กรรมที่ทำแล้วนั้นไม่ดี"
quote[43] = "'ตญฺจ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ'	ทำกรรมใดแล้วไม่ร้อนใจภายหลัง กรรมที่ทำแล้วนั้นแลเป็นดี"
quote[44] = "'สุกรานิ อสาธูนิ อตฺตโน อหิตานิ จ'	การที่ไม่ดีและไม่เป็นประโยชน์แก่ตน ทำได้ง่าย"
quote[45] = "'ยํ เว หิตญฺจ สาธุญฺจ ตํ เว ปรมทุกฺกรํ'	การใดแลเป็นประโยชน์ด้วย ดีด้วย  การนั้นแลทำได้ยากยิ่ง"
quote[46] = "'น หิ ตํ สุลภํ โหติ สุขํ ทุกฺกฏการินา'	สุขไม่เป็นผลอันคนทำความชั่วจะได้ง่ายเลย"
quote[47] = "'กลฺยาณการี กลฺยาณํ ปาปการี จ ปาปกํ' 	ทำดีได้ดี  ทำชั่วได้ชั่ว"
quote[48] = "'กมฺมุนา วตฺตตี โลโก'	สัตว์โลกย่อมเป็นไปตามกรรม"
quote[49] = "'นิสมฺม กรณํ เสยฺโย'	ใคร่ครวญก่อนแล้วจึงทำ ดีกว่า"
quote[50] = "'กตสฺส นตฺถิ ปฏิการํ'	สิ่งที่ทำแล้ว ทำคืนไม่ได้"
quote[51] = "'ปฏิกจฺเจว ตํ กยิรา ยํ ชญฺญา หิตมตฺตโน'	รู้ว่าการใดเป็นประโยชน์แก่ตน พึงรีบทำการนั้นเทียว"
quote[52] = "'กยิรา เจ กยิราเถนํ'		ถ้าจะทำ ก็พึงทำการนั้น (จริงๆ)"
quote[53] = "'กเรยฺย วากฺยํ อนุกมฺปกานํ'	ควรทำตามถ้อยคำของผู้เอ็นดู"
quote[54] = "'กาลานุรูปํว ธุรํ นิยุญฺเช'	พึงประกอบธุระให้เหมาะแก่กาลเทียว"
quote[55] = "'รกฺเขยฺย อตฺตโน สาธุํ ลวณํ โลณตํ ยถา' 	พึงรักษาความดีของตนไว้ ดังเกลือรักษาความเค็ม"
quote[56] = "'กิจฺจานุกุพฺพสฺส กเรยฺย กิจฺจํ'		พึงทำกิจแก่ผู้ช่วยทำกิจ"
quote[57] = "'นานตฺถกามสฺส กเรยฺย อตฺถํ'		ไม่พึงทำประโยชน์แก่ผู้มุ่งความพินาศ"
quote[58] = "'มา จ สาวชฺชมาคมา'		อย่ามาถึงกรรมอันมีโทษเลย"
quote[59] = "'สงฺกปฺปราโค ปุริสสฺส กาโม'		ความกำหนัดเพราะดำริ เป็นกามของคน"
quote[60] = "'กาเมหิ โลกมฺหิ น อตฺถิ ติตฺติ' 	ความอิ่มด้วยกามทั้งหลาย ไม่มีในโลก"
quote[61] = "'นตฺถิ กามา ปรํ ทุกฺขํ'		ทุกข์ (อื่น) ยิ่งกว่ากาม ย่อมไม่มี"
quote[62] = "'นตฺถิ ตณฺหาสมา นที'		แม่น้ำเสมอด้วยตัณหา ไม่มี"
quote[63] = "'อิจฺฉา โลกสฺมิ ทุชฺชหา'		ความอยากละได้ยากในโลก"
quote[64] = "'อิจฺฉา หิ อนนฺตโคจรา'		ความอยากมีอารมณ์หาที่สุดมิได้เลย"
quote[65] = "'อิจฺฉา นรํ ปริกสฺสติ'		ความอยากย่อมเสือกไสซึ่งนรชน"
quote[66] = "'นตฺถิ ราคสโม อคฺคิ'		ไฟเสมอด้วยราคะ ไม่มี"
quote[67] = "'โลโภ ธมฺมานํ ปริปนฺโถ'		ความโลภเป็นอันตรายแห่งธรรมทั้งหลาย"
quote[68] = "'อติโลโภ หิ ปาปโก'		ความละโมบเป็นบาปแท้"
quote[69] = "'ภิยฺโย จ กาเม อภิปตฺถยนฺติ'		ผู้บริโภคกาม ย่อมปรารถนากามยิ่งขึ้นไป"
quote[70] = "'โภคตณฺหาย ทุมฺเมโธ หนฺติ อญฺเญว อตฺตนํ'	ผู้มีปัญญาทราม ย่อมฆ่าตนเองเหมือนฆ่าผู้อื่น เพราะอยากได้โภคทรัพย์"
quote[71] = "'อวิชฺชานิวุตา โปสา'		คนทั้งหลายอันอวิชชาหุ้มห่อไว้"
quote[72] = "'น หิ สาธุ โกโธ'			ความโกรธไม่ดีเลย"
quote[73] = "'โกโธ สตฺถมลํ โลเก'		ความโกรธเป็นดังสนิมศัสตราในโลก"
quote[74] = "'อนตฺถชนโน โกโธ'		ความโกรธก่อความพินาศ"
quote[75] = "'อนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โกโธ สหเต นรํ'	ความโกรธครอบงำนรชนเมื่อใด ความมืดมนย่อมมีเมื่อนั้น"
quote[76] = "'อปฺโป หุตฺวา พหุ โหติ วฑฺฒเต โส อขนฺติโช'	ความโกรธน้อยแล้วมาก มันเกิดจากความไม่อดทนจึงทวีขึ้น"
quote[77] = "'โกโธ ทุมฺเมธโคจโร'		ความโกรธเป็นอารมณ์ของคนมีปัญญาทราม"
quote[78] = "'โทโส โกธสมุฏฺฐาโน'			โทสะมีความโกรธเป็นสมุฏฐาน"
quote[79] = "'นตฺถิ โทสสโม กลิ'		ความผิดเสมอด้วยโทสะไม่มี"
quote[80] = "'โกธํ ฆตฺวา สุขํ เสติ'			ฆ่าความโกรธได้ อยู่เป็นสุข"
quote[81] = "'โกธํ ฆตฺวา น โสจติ'			ฆ่าความโกรธได้ ไม่เศร้าโศก"
quote[82] = "'โกธาภิภูโต กุสลํ ชหาติ'		ผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมละกุศลเสีย"
quote[83] = "'โกธโน ทุพฺพณฺโณ โหติ'		คนมักโกรธ ย่อมมีผิวพรรณเศร้าหมอง"
quote[84] = "'ทุกฺขํ สยติ โกธโน'			คนมักโกรธ ย่อมอยู่เป็นทุกข์"
quote[85] = "'โกธาภิภูโต ปุริโส ธนชานึ นิคจฺฉติ'	ผู้ถูกความโกรธครอบงำ ย่อมถึงความเสื่อมทรัพย์"
quote[86] = "'โกธสมฺมทสมฺมตฺโต อายสกฺยํ นิคจฺฉติ'	ผู้เมามึนด้วยความโกรธ  ย่อมถึงความไร้ยศศักดิ์"
quote[87] = "'ญาติมิตฺตา สุหชฺชา จ ปริวชฺเชนฺติ โกธนํ'	ญาติมิตรและสหาย  ย่อมหลีกเลี่ยงคนมักโกรธ"
quote[88] = "'กุทฺโธ ธมฺมํ น ปสฺสติ'		ผู้โกรธ ย่อมไม่เห็นธรรม"
quote[89] = "'ยํ กุทฺโธ อุปโรเธติ สุกรํ วิย ทุกฺกรํ'	ผู้โกรธจะผลาญสิ่งใด สิ่งนั้นทำยากก็เหมือนทำง่าย"
quote[90] = "'ปจฺฉา โส วิคเต โกเธ อคฺคิทฑฺโฒว ตปฺปติ'		ภายหลัง เมื่อความโกรธหายแล้ว เขาย่อมเดือดร้อนเหมือนถูกไฟไหม้"
quote[91] = "'หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ'		ผู้โกรธ ย่อมฆ่ามารดาของตนได้"
quote[92] = " 'โกธชาโต ปราภโว'		ผู้เกิดความโกรธแล้ว เป็นผู้ฉิบหาย"
quote[93] = " 'โกธํ ทเมน อุจฺฉินฺเท'		พึงตัดความโกรธด้วยความข่มใจ"
quote[94] = " 'โกธํ ปญฺญาย อุจฺฉินฺเท'		พึงตัดความโกรธด้วยปัญญา"
quote[95] = " 'ขนฺติ ปรมํ ตโป ตีติกฺขา'		ขันติคือความอดทน เป็นตปะอย่างยิ่ง"
quote[96] = " 'ขนฺติ สาหสวารณา'		ความอดทน ห้ามไว้ได้ซึ่งความผลุนผลัน"
quote[97] = " 'ขนฺติ หิตสุขาวหา'		ความอดทน นำมาซึ่งประโยชน์สุข"
quote[98] = " 'ขนฺติ ธีรสฺสลงฺกาโร'		ความอดทน เป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์"
quote[99] = " 'ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน'		ความอดทน เป็นตปะของผู้พากเพียร"
quote[100] = " 'ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา'		สมณพราหมณ์ มีความอดทนเป็นกำลัง"
quote[101] = " 'มนาโป โหติ ขนฺติโก'		ผู้มีความอดทน ย่อมเป็นที่ชอบใจ (ของคนอื่น)"
quote[102] = " 'จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐ ทุคฺคติ ปาฏิกงฺขา'	เมื่อจิตเศร้าหมองแล้ว ทุคติเป็นอันต้องหวัง"
quote[103] = " 'จิตฺเต อสงฺกิลิฏฺเฐ สุคติ ปาฏิกงฺขา'	เมื่อจิตไม่เศร้าหมองแล้ว สุคติเป็นอันหวังได้"
quote[104] = " 'จิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ'		การฝึกจิตเป็นความดี"
quote[105] = " 'จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ'		จิตที่ฝึกแล้ว นำสุขมาให้"
quote[106] = " 'วิหญฺญตี จิตฺตวสานุวตฺตี'		ผู้ประพฤติตามอำนาจจิต ย่อมลำบาก"
quote[107] = " 'จิตฺตํ อตฺตโน อุชุกมกํสุ'		คนฉลาดได้ทำจิตของตนให้ซื่อตรง"
quote[108] = " 'สจิตฺตมนุรกฺขถ'			จงตามรักษาจิตของตน"
quote[109] = " 'จิตฺตํ รกฺเขถ เมธาวี'		ผู้มีปัญญาพึงรักษาจิต"
quote[110] = " 'ยโต ยโต จ ปาปกํ ตโต ตโต มโน นิวารเย'   ก็บาปเกิดจากอารมณ์ใด ๆ พึงห้ามใจจากอารมณ์นั้น ๆ"
quote[111] = " 'ชยํ เวรํ ปสวติ'			ผู้ชนะ ย่อมก่อเวร"
quote[112] = " 'สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ'		การให้ธรรม ย่อมชนะการให้ทั้งปวง"
quote[113] = " 'สพฺพรสํ ธมฺมรโส ชินาติ'		รสแห่งธรรม ย่อมชนะรสทั้งปวง"
quote[114] = " 'สพฺพรตึ ธมฺมรติ ชินาติ'		ความยินดีในธรรม ย่อมชนะความยินดีทั้งปวง"
quote[115] = " 'ตณฺหกฺขโย สพฺพทุกฺขํ ชินาติ'	ความสิ้นตัณหา ย่อมชนะทุกข์ทั้งปวง"
quote[116] = " 'อกฺโกเธน ชิเน โกธํ'		พึงชนะคนโกรธด้วยความไม่โกรธ"
quote[117] = " 'อสาธุํ สาธุนา ชิเน'		พึงชนะคนไม่ดีด้วยความดี"
quote[118] = " 'ชิเน กทริยํ ทาเนน'		พึงชนะคนตระหนี่ด้วยการให้"
quote[119] = " 'สจฺเจนาลิกวาทินํ'		พึงชนะคนพูดปดด้วยคำจริง"
quote[120] = " 'พาลา หเว นปฺปสํสนฺติ ทานํ'	คนพาลเท่านั้น ย่อมไม่สรรเสริญทาน"
quote[121] = " 'ททํ มิตฺตานิ คนฺถติ'		ผู้ให้ ย่อมผูกไมตรีไว้ได้"
quote[122] = " 'ททํ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู'	ผู้ให้ ย่อมเป็นที่รัก คนหมู่มากย่อมคบเขา"
quote[123] = " 'ททมาโน ปิโย โหติ'		ผู้ให้ ย่อมเป็นที่รัก"
quote[124] = " 'สุขสฺส ทาตา เมธาวี สุขํ โส อธิคจฺฉติ'	ปราชญ์ผู้ให้ความสุข ย่อมได้รับความสุข"
quote[125] = " 'มนาปทายี ลภเต มนาปํ'		ผู้ให้สิ่งที่ชอบใจ ย่อมได้สิ่งที่ชอบใจ"
quote[126] = " 'เสฏฺฐนฺทโท เสฏฺฐมุเปติ ฐานํ'	ผู้ให้สิ่งประเสริฐ ย่อมถึงฐานะที่ประเสริฐ"
quote[127] = " 'อคฺคสฺส ทาตา ลภเต ปุนคฺคํ'	ผู้ให้สิ่งที่เลิศ ย่อมได้สิ่งที่เลิศอีก"
quote[128] = " 'ททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติ'		เมื่อให้ บุญก็เพิ่มขึ้น"
quote[129] = " 'ทเทยฺย ปุริโส ทานํ'		คนควรให้ของที่ควรให้"
quote[130] = " 'นตฺถิ ขนฺธสมา ทุกฺขา'		ทุกข์เสมอด้วยขันธ์  ไม่มี"
quote[131] = " 'สงฺขารา ปรมา ทุกฺขา'		สังขาร เป็นทุกข์อย่างยิ่ง"
quote[132] = " 'ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา'		เหย้าเรือนที่ปกครองไม่ดี นำทุกข์มาให้"
quote[133] = " 'ทฬิทฺทิยํ ทุกฺขํ โลเก'		ความจน เป็นทุกข์ในโลก"
quote[134] = " 'อิณาทานํ ทุกฺขํ โลเก'		การกู้หนี้ เป็นทุกข์ในโลก"
quote[135] = " 'ทุกฺขํ อนาโถ วิหรติ'		คนไม่มีที่พึ่ง อยู่เป็นทุกข์"
quote[136] = " 'อกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา'	ทุกข์ ย่อมไม่ตกถึงผู้หมดกังวล"
quote[137] = " 'มโนปุพฺพงฺคมา ธมฺมา'		ธรรมทั้งหลาย มีใจเป็นหัวหน้า"
quote[138] = " 'ธมฺโม สุจิณฺโณ สุขมาวหาติ'	ธรรมที่ประพฤติดีแล้ว นำสุขมาให้"
quote[139] = " 'สพฺเพสํ สหิโต โหติ สทฺธมฺเม สุปติฏฺฐิโต'	ผู้ตั้งมั่นในสัทธรรม เป็นผู้เกื้อกูลแก่คนทั้งปวง"
quote[140] = " 'ธมฺมปีติ สุขํ เสติ'		ผู้มีปีติในธรรม อยู่เป็นสุข"
quote[141] = " 'ธมฺมจารี สุขํ เสติ'		ผู้ประพฤติธรรม อยู่เป็นสุข"
quote[142] = " 'ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารี'	ธรรมแล ย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม"
quote[143] = " 'น ทุคฺคตึ คจฺฉติ ธมฺมจารี'		ผู้ประพฤติธรรม ไม่ไปสู่ทุคติ"
quote[144] = " 'ธมฺเม ฐิตา เย น กโรนฺติ ปาปกํ'	ผู้ตั้งอยู่ในธรรม ย่อมไม่ทำบาป"
quote[145] = " 'สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย'	สภาวธรรมทั้งปวง ไม่ควรถือมั่น"
quote[146] = " 'ธมฺมํ จเร สุจริตํ น ตํ ทุจฺจริตํ จเร'	พึงประพฤติธรรมให้สุจริต ไม่ควรประพฤติให้ทุจริต"
quote[147] = " 'สทฺธมฺโม ครุกาตพฺโพ'		ควรเคารพสัทธรรม"
quote[148] = " 'กณฺหํ ธมฺมํ วิปฺปหาย'		บัณฑิตควรละธรรมดำเสีย"
quote[149] = " 'สุกฺกํ ภาเวถ ปณฺฑิโต'		บัณฑิตควรเจริญธรรมขาว"
quote[150] = " 'อฏฺฐงฺคิโก จ มคฺคานํ เขมํ อมตคามินํ'		บรรดาทางทั้งหลาย ทางมีองค์ ๘ เป็นทางเกษมให้ถึงอมตธรรม"
quote[151] = " 'วิสุทฺธิ สพฺพเกฺลเสหิ โหติ ทุกฺเขหิ นิพฺพุติ'	ความหมดจดจากกิเลสทั้งปวง เป็นความดับจากทุกข์ทั้งหลาย"
quote[152] = " 'ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ'	สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา สิ่งนั้นล้วนมีความดับไปเป็นธรรมดา"
quote[153] = " 'อาโรคฺยปรมา ลาภา'			ความไม่มีโรค เป็นลาภอย่างยิ่ง"
quote[154] = " 'ชิฆจฺฉา ปรมา โรคา'			ความหิว เป็นโรคอย่างยิ่ง"
quote[155] = " 'สงฺขารา สสฺสตา นตฺถิ'		สังขารที่ยั่งยืน ไม่มี"
quote[156] = " 'อนิจฺจา วต สงฺขารา'		สังขารทั้งหลาย ไม่เที่ยงหนอ"
quote[157] = " 'ทุลฺลภํ ทสฺสนํ โหติ สมฺพุทฺธานํ อภิณฺหโส'	การเห็นพระพุทธเจ้าเนืองๆ เป็นการหาได้ยาก"
quote[158] = " 'ขโณ โว มา อุปจฺจคา'		ขณะอย่าล่วงท่านทั้งหลายไปเสีย"
quote[159] = " 'อติปตติ วโย ขโณ ตเถว'		วัยย่อมผ่านพ้นไปเหมือนขณะทีเดียว"
quote[160] = " 'กาโล ฆสติ ภูตานิ สพฺพาเนว สหตฺตนา'	กาลเวลา ย่อมกินสรรพสัตว์พร้อมทั้งตัวมันเอง"
quote[161] = " 'อิติ วิสฺสฏฺฐกมฺมนฺเต อตฺถา อจฺเจนฺติ มาณเว'	ประโยชน์ย่อมล่วงเลยคนหนุ่มผู้ทอดทิ้งการงาน"
quote[162] = " 'นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคา'	ประโยชน์ได้ล่วงเลยคนโง่ผู้มัวถือฤกษ์อยู่"
quote[163] = " 'วโส อิสฺสริยํ โลเก'		อำนาจเป็นใหญ่ในโลก"
quote[164] = " 'มตฺตญฺญุตา สทา สาธุ'		ความรู้จักประมาณ ยังประโยชน์ให้สำเร็จทุกเมื่อ"
quote[165] = " 'หิริโอตฺตปฺปิยญเญว โลกํ ปาเลติ สาธุกํ'	หิริและโอตตัปปะ ย่อมรักษาโลกไว้เป็นอันดี"
quote[166] = " 'โลโกปตฺถมฺภิกา เมตฺตา'		เมตตาเป็นเครื่องค้ำจุนโลก"
quote[167] = " 'อรติ โลกนาสิกา'		ความริษยาเป็นเหตุทำโลกให้ฉิบหาย"
quote[168] = " 'นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญูกตเวทิตา'	ความกตัญญูกตเวที เป็นเครื่องหมายแห่งคนดี"
quote[169] = " 'สพฺพญฺเจ ปฐวี ทชฺชา นากตญฺญุมภิราธเย'	ถึงให้แผ่นดินทั้งหมด ก็ยังคนอกตัญญูให้จงรักไม่ได้"
quote[170] = " 'หนนฺติ โภคา ทุมฺเมธํ'		โภคทรัพย์ ย่อมฆ่าคนมีปัญญาทราม"
quote[171] = " 'กิจฺโฉ มนุสฺสปฏิลาโภ'		ความได้เป็นมนุษย์ เป็นการยาก"
quote[172] = " 'กิจฺฉํ มจฺจาน ชีวิตํ'		ความเป็นอยู่ของสัตว์ เป็นการยาก"
quote[173] = " 'กิจฺฉํ สทฺธมฺมสฺสวนํ'		การฟังธรรมของสัตบุรุษ เป็นการยาก"
quote[174] = " 'กิจฺโฉ พุทฺธานมุปฺปาโท'		ความเกิดขึ้นแห่งท่านผู้รู้ เป็นการยาก"
quote[175] = " 'อสชฺฌายมลา มนฺตา'		มนต์มีการไม่ท่องบ่น เป็นมลทิน"
quote[176] = " 'มลิตฺถิยา ทุจฺจริตํ'		ความประพฤติชั่วเป็นมลทินของหญิง"
quote[177] = " 'สุทฺธิ อสุทฺธิ ปจฺจตฺตํ'		ความบริสุทธิ์และความไม่บริสุทธิ์ มีเฉพาะตัว"
quote[178] = " 'นาญฺโญ อญฺญํ วิโสธเย'		ผู้อื่นพึงให้ผู้อื่นบริสุทธิ์ไม่ได้"
quote[179] = " 'สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ'	ความผิดของผู้อื่นเห็นง่าย ฝ่ายของตนเห็นยาก"
quote[180] = " 'นตฺถิ โลเก รโห นาม ปาปกมฺมํ ปกุพฺพโต'	ชื่อว่าที่ลับของผู้ทำบาปกรรม ไม่มีในโลก"
quote[181] = " 'อลํ พาลสฺส โมหาย โน จ ปารคเวสิโน'		รูปโฉมพอลวงคนโง่ให้หลงได้ แต่ลวงคนแสวงหาพระนิพพานไม่ได้เลย"
quote[182] = " 'รูปํ ชีรติ มจฺจานํ นามโคตฺตํ น ชีรติ'		ร่างกายของสัตว์ย่อยยับได้ แต่ชื่อและสกุลไม่ย่อยยับ"
quote[183] = " 'อุกฺกฏฺเฐ สูรมิจฺฉนฺติ'			ในเวลาคับขัน ย่อมต้องการคนกล้า"
quote[184] = " 'มนฺตีสุ อกุตูหลํ'			ในบรรดาที่ปรึกษา ย่อมต้องการคนไม่พูดพล่าม"
quote[185] = " 'ยโส ลทฺธา น มชฺเชยฺย'		ได้ยศแล้ว ไม่ควรเมา"
quote[186] = " 'จาคมนุพฺรูเหยฺย'		พึงเพิ่มพูลความสละ"
quote[187] = " 'สนฺติเมว สิกฺเขยฺย'		พึงศึกษาความสงบนั่นแล"
quote[188] = " 'โลกามิสํ ปชเห สนฺติเปกฺโข'	ผู้เพ่งสันติ พึงละอามิสในโลกเสีย"
quote[189] = " 'สมฺมุขา ยาทิสํ จิณฺณํ ปรมฺมุขาปิ ตาทิสํ'	ต่อหน้าประพฤติเช่นใด ถึงลับหลังก็ให้ประพฤติเช่นนั้น"
quote[190] = " 'สนาถา วิหรถ มา อนาถา'		ท่านทั้งหลายจงมีที่พึ่งอยู่เถิด อย่าไม่มีที่พึ่งอยู่เลย"
quote[191] = " 'นาญฺญํ นิสฺสาย ชีเวยฺย'		ไม่ควรอาศัยผู้อื่นเป็นอยู่"
quote[192] = " 'อาโรคฺยมิจฺเฉ ปรมญฺจ ลาภํ'	พึงปรารถนาความไม่มีโรคซึ่งเป็นลาภอย่างยิ่ง"
quote[193] = " 'อตีตํ นานฺวาคเมยฺย'		ไม่ควรคำนึงถึงสิ่งที่ล่วงแล้ว"
quote[194] = " 'นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ'		ไม่ควรหวังสิ่งที่ยังไม่มาถึง"
quote[195] = " 'นตฺถิ ปญฺญาสมา อาภา'		แสงสว่างเสมอด้วยปัญญา ไม่มี"
quote[196] = " 'ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต'		ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก"
quote[197] = " 'โยคา เว ชายตี ภูริ'		ปัญญาย่อมเกิดเพราะความประกอบ"
quote[198] = " 'อโยคา ภูริสงฺขโย'		ความสิ้นปัญญาย่อมเกิดเพราะความไม่ประกอบ"
quote[199] = " 'สุโข ปญฺญาปฏิลาโภ'		ความได้ปัญญา ให้เกิดสุข"
quote[200] = " 'ปญฺญาว ธเนน เสยฺโย'		ปัญญาเทียวประเสริฐกว่าทรัพย์"
quote[201] = " 'ปญฺญาย มคฺคํ อลโส น วินฺทติ'	คนเกียจคร้านย่อมไม่พบทางด้วยปัญญา"
quote[202] = " 'สุสฺสูสํ ลภเต ปญญํ อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณ'	ผู้ไม่ประมาท  พินิจพิจารณา ตั้งใจฟัง ย่อมได้ปัญญา"
quote[203] = " 'ปญฺญา หิ เสฏฺฐา กุสลา วทนฺติ'	คนฉลาดกล่าวว่าปัญญาแล ประเสริฐสุด"
quote[204] = " 'ปญฺญษชิวีชีวิตมาหุ เสฏฺฐํ'		ปราชญ์กล่าวชีวิตของผู้เป็นอยู่ด้วยปัญญาว่า ประเสริฐสุด"
quote[205] = " 'สากจฺฉาย ปญฺญา เวทิตพฺพา'	ปัญญาพึงรู้ได้ด้วยการสนทนา"
quote[206] = " 'ปมาโท มจฺจุโน ปทํ'		ความประมาท เป็นทางแห่งความตาย"
quote[207] = " 'ปมาโท ครหิโต สทา'		ความประมาท บัณฑิตติเตียนทุกเมื่อ"
quote[208] = " 'ปมาทมนุยุญฺชนฺติ พาลา ทุมฺเมธิโน ชนา'	คนพาลมีปัญญาทราม ย่อมประกอบแต่ความประมาท"
quote[209] = " 'เย ปมตฺตา ยถา มตา'		ผู้ประมาทแล้ว เหมือนคนตายแล้ว"
quote[210] = " 'มา ปมาทมนุยุญฺเชถ'		อย่ามัวประกอบความประมาท"
quote[211] = " 'มลา เว ปาปกา ธมฺมา อสุมึ โลเก ปรมฺหิ จ'	บาปธรรมเป็นมลทินแท้ ทั้งในโลกนี้ ทั้งในโลกอื่น"
quote[212] = " 'ทุกฺโข ปาปสฺส อุจฺจโย'		ความสั่งสมบาป นำทุกข์มาให้"
quote[213] = " 'ปาปานํ อกรณํ สุขํ'		การไม่ทำบาป นำสุขมาให้"
quote[214] = " 'ปาปํ ปาเปน สุกรํ'		ความชั่วอันคนชั่วทำง่าย"
quote[215] = " 'ปาเป น รมตี สุจิ'		คนสะอาดไม่ยินดีในความชั่ว"
quote[216] = " 'สกมฺมุนา หญฺญติ ปาปธมฺโม'	คนมีสันดานชั่ว ย่อมลำบากเพราะกรรมของตน"
quote[217] = " 'ตปสา ปชหนฺติ ปาปกมฺมํ'		สาธุชนย่อมละบาปกรรมด้วยตปะ"
quote[218] = " 'ปาปานิ กมฺมานิ กโรนฺติ โมหา'	คนมักทำบาปกรรมเพราะความหลง"
quote[219] = " 'นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต'		บาปไม่มีแก่ผู้ไม่ทำ"
quote[220] = " 'นตฺถิ อการิยํ ปาปํ มุสาวาทิสฺส ชนฺตุโน'	คนมักพูดมุสา จะไม่พึงทำความชั่ว ย่อมไม่มี"
quote[221] = " 'ปาปานิ ปริวชฺชเย'		พึงละเว้นบาปทั้งหลาย"
quote[222] = " 'น ฆาสเหตุปิ กเรยฺย ปาปํ' 	ไม่ควรทำบาปเพราะเห็นแก่กิน"
quote[223] = " 'สาธุ โข ปณฺฑิโต นาม'		ชื่อว่าบัณฑิตย่อมทำประโยชน์ให้สำเร็จได้แล"
quote[224] = " 'ปณฺฑิโต สีลสมฺปนฺโน ชลํ อคฺคีว ภาสติ'	บัณฑิตผู้สมบูรณ์ด้วยศีล ย่อมรุ่งเรืองเหมือนไฟสว่าง"
quote[225] = " 'อนตฺถํ ปริวชฺเชติ อตฺถํ คณฺหาติ ปณฺฑิโต'	บัณฑิตย่อมเว้นสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์ ถือเอาแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์"
quote[226] = " 'นิชฺฌตฺติพลา ปณฺฑิตา'		บัณฑิตมีความไม่เพ่งโทษเป็นกำลัง"
quote[227] = " 'ทุลฺลโภ ปุริสาชญฺโญ'		บุรุษอาชาไนย หาได้ยาก"
quote[228] = " 'ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ'		ในหมู่มนุษย์ ผู้ฝึกตนแล้วเป็นผู้ประเสริฐสุด"
quote[229] = " 'มหาการุณิโก นาโถ'		ท่านผู้เป็นที่พึ่ง ประกอบด้วยกรุณาใหญ่"
quote[230] = " 'กุสโล จ ชหาติ ปาปกํ'		คนฉลาด ย่อมละบาป"
quote[231] = " 'นยํ นยติ เมธาวี'		คนมีปัญญา ย่อมแนะนำทางที่ควรแนะนำ"
quote[232] = " 'ธีโร โภเค อธิคมฺม สงฺคณฺหาติ จ ญาตเก'	ปราชญ์ได้โภคทรัพย์แล้ว ย่อมสงเคราะห์ญาติ"
quote[233] = " 'น กามกามา ลปยนฺติ สนฺโต'	สัตบุรุษไม่ปราศรัยเพราะใคร่กาม"
quote[234] = " 'สนฺโต น เต เย น วทนฺติ ธมฺมํ'	ผู้ใดไม่พูดเป็นธรรม ผู้นั้นไม่ใช่สัตบุรุษ"
quote[235] = " 'สนฺโต สตฺตหิเต รตา'		สัตบุรุษยินดีในการเกื้อกูลสัตว์"
quote[236] = " 'สนฺโต สคฺคปรายนา'		สัตบุรุษ มีสวรรค์เป็นที่ไปในเบื้องหน้า"
quote[237] = " 'สพฺพา ทิสา สปฺปุริโส ปวายติ'	สัตบุรุษ ย่อมขจรไปทั่วทุกทิศ"
quote[238] = " 'อุปสนฺโต สุขํ เสติ'		ผู้สงบระงับ ย่อมอยู่เป็นสุข"
quote[239] = " 'สตญฺจ คนฺโธ ปฏิวาตเมติ'		กลิ่นของสัตบุรุษ ย่อมไปทวนลมได้"
quote[240] = " 'อนุปาทา วิมุจฺจนฺติ'		สาธุชนย่อมหลุดพ้นเพราะไม่ถือมั่น"
quote[241] = " 'พาโล อปริณายโก'		คนโง่ ไม่ควรเป็นผู้นำ"
quote[242] = " 'อุชฺฌตฺติพลา พาลา'		คนโง่ มีความเพ่งโทษเป็นกำลัง"
quote[243] = " 'อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ'		อสัตบุรุษ ย่อมไปนรก"
quote[244] = " 'ทุพฺภึ กโรติ ทุมฺเมโธ'		คนมีปัญญาทราม ย่อมทำความประทุษร้าย"
quote[245] = " 'โจรา โลกสฺมิมพฺพุทา'		พวกโจร เป็นเสนียดในโลก"
quote[246] = " 'สุวิชาโน ภวํ โหติ'		ผู้รู้ดี เป็นผู้เจริญ"
quote[247] = " 'ทุวิชาโน ปราภโว'		ผู้รู้ชั่ว เป็นผู้เสื่อม"
quote[248] = " 'ธมฺมกาโม ภวํ โหติ'		ผู้ชอบธรรม เป็นผู้เจริญ"
quote[249] = " 'ธมฺมเทสฺสี ปราภโว'		ผู้ชังธรรม เป็นผู้เสื่อม"
quote[250] = " 'สกฺกตฺวา สกฺกโต โหติ'		ผู้ทำสักการะ ย่อมได้รับสักการะ"
quote[251] = " 'ครุ โหติ สคารโว'		ผู้เคารพ ย่อมมีผู้เคารพ"
quote[252] = " 'ปูชโก ลภเต ปูชํ'		ผู้บูชา ย่อมได้รับบูชา"
quote[253] = " 'วนฺทโก ปฏิวนฺทนํ'		ผู้ไหว้ ย่อมได้รับไหว้ตอบ"
quote[254] = " 'นตฺถิ โลเก อนินฺทิโต'		คนไม่ถูกนินทา ไม่มีในโลก"
quote[255] = " 'ยถาวาที ตถาการี'		พูดอย่างใด พึงทำอย่างนั้น"
quote[256] = " 'พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร'		มารดาบิดา ท่านว่าเป็นพรหม (ของบุตร)"
quote[257] = " 'ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร'		มารดาบิดา ท่านว่าเป็นบุรพาจารย์ (ของบุตร)"
quote[258] = " 'อิตฺถี มลํ พฺรหฺมจริยสฺส'		สตรีเป็นมลทินของพรหมจรรย์"
quote[259] = " 'ภตฺตุญฺจ ครุโน สพฺเพ ปฏิปูเชนฺติ ปณฺฑิตา'	ภริยาผู้ฉลาด ย่อมนับถือสามีและคนควรเคารพทั้งปวง"
quote[260] = " 'สุสฺสูสา เสฏฺฐา ภริยานํ'		บรรดาภริยาทั้งหลาย ภริยาผู้เชื่อฟังเป็นผู้ประเสริฐ"
quote[261] = " 'ผาตึ กยิรา อวิเหฐยํ ปรํ'		ควรทำแต่ความเจริญ อย่าเบียดเบียนเขา"
quote[262] = " 'คุณวา จาตฺตโน คุณํ'		ผู้มีความดี จงรักษาความดีของตนไว้"
quote[263] = " 'ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ'		บุญอันโจรนำไปไม่ได้"
quote[264] = " 'ปุญฺญํ สุขํ ชีวิตสงฺขยมฺหิ'		บุญนำสุขมาให้ในเวลาสิ้นชีวิต"
quote[265] = " 'สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย'		ความสั่งสมขึ้นซึ่งบุญ นำสุขมาให้"
quote[266] = " 'ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ'	บุญเป็นที่พึ่งของสัตว์ในโลกหน้า"
quote[267] = " 'ปุญฺญานิ กยิราถ สุขาวหานิ'		ควรทำบุญอันนำสุขมาให้"
quote[268] = " 'สพฺพํ เภทปริยนฺตํ เอวํ มจฺจาน ชีวิตํ'	ชีวิตของสัตว์เหมือนภาชนะดิน ซึ่งล้วนมีความสลายเป็นที่สุด"
quote[269] = " 'อปฺปกญฺจิทํ ชีวิตมาหุ ธีรา'		ปราชญ์กล่าวว่าชีวิตนี้น้อยนัก"
quote[270] = " 'น หิ โน สงฺครนฺเตน มหาเสเนน มจฺจุนา' 	ความผัดเพี้ยนกับมฤตยูอันมีกองทัพใหญ่นั้น ไม่ได้เลย"
quote[271] = " 'น มิยฺยมานสฺส ภวนฺติ ตาณา'		เมื่อสัตว์จะตาย ไม่มีผู้ป้องกัน"
quote[272] = " 'น มิยฺยมานํ ธนมนฺเวติ กิญฺจิ'		ทรัพย์สักนิดก็ติดตามคนตายไปไม่ได้"
quote[273] = " 'น ทีฆมายุํ ลภเต ธเนน'		คนไม่ได้อายุยืนเพราะทรัพย์"
quote[274] = " 'สพฺเพว นิกฺขิปิสฺสนฺติ ภูตา โลเก สมุสฺสยํ'	สัตว์ทั้งปวง จักทอดทิ้งร่างไว้ในโลก"
quote[275] = " 'อฑฺฒา เจว ทฬิทฺทา จ สพฺเพ มจฺจุปรายนา'	ทั้งคนมีทั้งคนจน ล้วนมีความตายเป็นเบื้องหน้า"
quote[276] = " 'มาตา มิตฺตํ สเก ฆเร'		มารดาเป็นมิตรในเรือนของตน"
quote[277] = " 'สพฺพตฺถ ปูชิโต โหติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ'	ผู้ไม่ประทุษร้ายมิตร ย่อมมีผู้บูชาในที่ทั้งปวง"
quote[278] = " 'สพฺเพ อมิตฺเต ตรติ โย มิตฺตานํ น ทุพฺภติ'	ผู้ไม่ประทุษร้ายมิตร ย่อมผ่านพ้นศัตรูทั้งปวง"
quote[279] = " 'มิตฺตทุพฺโภ หิ ปาปโก'		ผู้ประทุษร้ายมิตร เป็นคนเลวแท้"
quote[280] = " 'ปาปมิตฺโต ปาปสโข ปาปอาจารโคจโร'		มีมิตรเลวมีเพื่อนเลว ย่อมมีมารยาทและที่เที่ยวเลว"
quote[281] = " 'ภริยา ปรมา สขา'		ภริยาเป็นเพื่อนสนิท"
quote[282] = " 'นตฺถิ พาเล สหายตา'		ความเป็นสหาย ไม่มีในคนพาล"
quote[283] = " 'สเจ ลเภถ นิปกํ สหายํ จเรยฺย เตนตฺตมโน สติมา'	ถ้าได้สหายผู้รอบคอบ พึงพอใจมีสติเที่ยวไปกับเขา"
quote[284] = " 'โน เจ ลเภถ นิปกํ สหายํ เอโก จเร น จ ปาปานิ กยิรา'	ถ้าไม่ได้สหายผู้รอบคอบ พึงเที่ยวไปคนเดียวและไม่พึงทำความชั่ว"
quote[285] = " 'น เว ยาจนฺติ สปฺปญฺญา'		ผู้มีปัญญาย่อมไม่ขอเลย"
quote[286] = " 'ยาจโก อปฺปิโย โหติ'		ผู้ขอย่อมไม่เป็นที่รัก (ของผู้ถูกขอ)"
quote[287] = " 'ยาจํ อททมปฺปิโย'		ผู้ถูกขอเมื่อไม่ให้สิ่งที่เขาขอ ย่อมไม่เป็นที่รัก (ของผู้ขอ)"
quote[288] = " 'เทสฺโส จ โหติ อติยาจนาย'		คนย่อมเป็นที่เกลียดชังเพราะขอจัด"
quote[289] = " 'น ตํ ยาเจ ยสฺส ปิยํ ชิคึเส'		ไม่ควรขอสิ่งที่รู้ว่าเป็นที่รักของเขา"
quote[290] = " 'สพฺพํ รฏฺฐํ สุขํ โหติ ราชา เจ โหติ ธมฺมิโก'	ถ้าพระราชาเป็นผู้ทรงธรรม ราษฎรทั้งปวงก็เป็นสุข"
quote[291] = " 'กุทฺธํ อปฺปฏิกุชฺฌนฺโต ราชา รฏฺฐสฺส ปูชิโต'	พระราชาผู้ไม่กริ้วตอบผู้โกรธ ราษฎรก็บูชา"
quote[292] = " 'ปุตฺตกํ วิย ราชาโน ปชํ รกฺขนฺตุ สพฺพทา'	พระราชาจงรักษาประชาราษฎร์ ให้เหมือนบิดารักษาบุตรทุกเมื่อ"
quote[293] = " 'หทยสฺส สทิสี วาจา'			วาจาเช่นเดียวกับใจ"
quote[294] = " 'โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ'		เปล่งวาจางาม ยังประโยชน์ให้สำเร็จ"
quote[295] = " 'มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ'		คนเปล่งวาจาชั่ว ย่อมเดือดร้อน"
quote[296] = " 'ทุฏฺฐสฺส ผรุสา วาจา'		คนโกรธมีวาจาหยาบ"
quote[297] = " 'อภูตวาที นิรยํ อุเปติ'		คนพูดไม่จริง ย่อมเข้าถึงนรก"
quote[298] = " 'สํโวหาเรน โสเจยฺยํ เวทิตพฺพํ'	ความสะอาด พึงรู้ได้ด้วยถ้อยคำ"
quote[299] = " 'วาจํ มุญฺเจยฺย กลฺยาณึ'		ควรเปล่งวาจางาม"
quote[300] = " 'สณฺหํ คิรํ อตฺถวตึ ปมุญฺเจ'		ควรเปล่งวาจาไพเราะที่มีประโยชน์"
quote[301] = " 'ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย'	ควรกล่าวแต่วาจาที่ไม่ยังตนให้เดือดร้อน"
quote[302] = " 'มนุญฺญเมว ภาเสยฺย'		ควรกล่าวแต่วาจาที่น่าพอใจ"
quote[303] = " 'นามนุญฺญํ กุทาจนํ'		ในกาลไหน ๆ ก็ไม่ควรกล่าววาจาไม่น่าพอใจ"
quote[304] = " 'วาจํ ปมุญฺเจ กุสลํ นาติเวลํ'	ไม่ควรเปล่งวาจาที่ดี ให้เกินกาล"
quote[305] = " 'น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ'		ไม่ควรเปล่งวาจาชั่วเลย"
quote[306] = " 'วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ'		คนล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร"
quote[307] = " 'ปฏิรูปการี ธุรวา อุฏฺฐาตา วินฺทเต ธนํ'	คนมีธุระหมั่นทำการงานให้เหมาะเจาะ ย่อมหาทรัพย์ได้"
quote[308] = " 'อกิลาสุ วินฺเท หทยสฺส สนฺตึ'	คนไม่เกียจคร้าน พึงได้ความสงบใจ"
quote[309] = " 'น นิพฺพินฺทิยการิสฺส สมฺมทตฺโถ วิปจฺจติ'	ประโยชน์ย่อมไม่สำเร็จโดยชอบแก่ผู้ทำโดยเบื่อหน่าย"
quote[310] = " 'อนิพฺพินฺทิยการิสฺส สมฺมทตฺโถ วิปจฺจติ'	ประโยชน์ย่อมสำเร็จโดยชอบแก่ผู้ทำโดยไม่เบื่อหน่าย"
quote[311] = " 'หิยฺโยติ หิยฺยติ โปโส ปเรติ ปริหายติ'		คนที่ผัดวันว่าพรุ่งนี้ ย่อมเสื่อม ยิ่งว่ามะรืนนี้ ก็ยิ่งเสื่อม"
quote[312] = " 'อชฺเชว กิจฺจมาตปฺปํ'			ควรรีบทำความเพียรในวันนี้"
quote[313] = " 'วายเมเถว ปุริโส ยาว อตฺถสฺส นิปฺปทา'	บุรุษพึงพยายามไปกว่าจะสำเร็จประโยชน์"
quote[314] = " 'กเรยฺย โยคฺคํ ธุวมปฺปมตฺโต'		ผู้ไม่ประมาท ควรทำความเพียรให้แน่วแน่"
quote[315] = " 'เย เวรํ อุปนยฺหนฺติ เวรํ เตสํ น สมฺมติ'	เวรของผู้จองเวร ย่อมไม่ระงับ"
quote[316] = " 'เย เวรํ นูปนยฺหนฺติ เวรํ เตสูปสมฺมติ' 		เวรของผู้ไม่จองเวร ย่อมระงับได้"
quote[317] = " 'อเวเรน จ สมฺมนฺติ'			เวรย่อมระงับด้วยไม่มีเวร"
quote[318] = " 'น หิ เวเรน เวรานิ สมฺมนฺตีธ กุทาจนํ'		ในกาลไหน ๆ เวรในโลกนี้ย่อมระงับด้วยเวรไม่ได้เลย"
quote[319] = " 'สจฺจํ หเว สาธุตรํ รสานํ'		ความสัตย์นั่นแล ดีกว่ารสทั้งหลาย"
quote[320] = " 'สจฺจํ เว อมตา วาจา'		คำสัตย์แล เป็นวาจาไม่ตาย"
quote[321] = " 'สจฺเจน กิตฺตึ ปปฺโปติ'		คนได้เกียรติ (ชื่อเสียง) เพราะความสัตย์"
quote[322] = " 'สจฺจมนุรกฺเขยฺย'		พึงตามรักษาความสัตย์"
quote[323] = " 'สติ โลกสฺมิ ชาคโร'		สติเป็นธรรมเครื่องตื่นอยู่ในโลก"
quote[324] = " 'สติมโต สทา ภทฺทํ'		คนผู้มีสติ มีความเจริญทุกเมื่อ"
quote[325] = " 'สติมา สุขเมธติ'			คนมีสติ ย่อมได้รับความสุข"
quote[326] = " 'สติมโต สุเว เสยฺโย'		คนมีสติ เป็นผู้ประเสริฐทุกวัน"
quote[327] = " 'สทฺธา สาธุ ปติฏฺฐิตา'		ศรัทธาตั้งมั่นแล้ว นำสุขมาให้"
quote[328] = " 'สทฺธีธ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ'		ศรัทธาเป็นทรัพย์ประเสริฐของคนในโลกนี้"
quote[329] = " 'สนฺตุฏฺฐี ปรมํ ธนํ'		ความสันโดษเป็นทรัพย์อย่างยิ่ง"
quote[330] = " 'ตุฏฺฐี สุขา ยา อิตรีตเรน'		ความสันโดษด้วยปัจจัยตามมีตามได้ นำสุขมาให้"
quote[331] = " 'ยํ ลทฺธํ เตน ตุฏฺฐพฺพํ'		ได้สิ่งใด พึงพอใจด้วยสิ่งนั้น"
quote[332] = " 'สลาภํ นาติมญฺเญยฺย'		ไม่ควรดูหมิ่นลาภของตน"
quote[333] = " 'น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี สมโณ โหติ ปรํ วิเหฐยนฺโต'	บรรพชิตฆ่าผู้อื่นเบียดเบียนผู้อื่น ไม่เป็นสมณะเลย"
quote[334] = " 'อสญฺญโต ปพฺพชิโต น สาธุ'	บรรพชิตผู้ไม่สำรวม ไม่ดี"
quote[335] = " 'อเปโต ทมสจฺเจน น โส กาสาวมรหติ'		ผู้ปราศจากทมะและสัจจะ ไม่ควรครองผ้ากาสาวะ"
quote[336] = " 'อุเปโต ทมสจฺเจน ส เว กาสาวมรหติ'		ผู้ประกอบด้วยทมะและสัจจะนั้นแล ควรครองผ้ากาสาวะ"
quote[337] = " 'สุขา สงฺฆสฺส สามคฺคี'		ความพร้อมเพรียงของหมู่ ให้เกิดสุข"
quote[338] = " 'สมคฺคานํ ตโป สุโข'		ความเพียรของผู้พร้อมเพรียงกัน  ให้เกิดสุข"
quote[339] = " 'สพฺเพสํ สงฺฆภูตานํ สามคฺคี วุฑฺฒิสาธิกา'	ความพร้อมเพรียงของปวงชนผู้เป็นหมู่ ยังความเจริญให้สำเร็จ"
quote[340] = " 'สีลํ ยาว ชรา สาธุ'		ศีลยังประโยชน์ให้สำเร็จตราบเท่าชรา"
quote[341] = " 'สุขํ ยาว ชรา สีลํ'		ศีลนำสุขมาให้ตราบเท่าชรา"
quote[342] = " 'สีลํ กิเรว กลฺยาณํ'		ท่านว่าศีลนั่นเทียว เป็นความดี"
quote[343] = " 'สีลํ โลเก อนุตฺตรํ'		ศีลเป็นเยี่ยมในโลก"
quote[344] = " 'สํวาเสน สีลํ เวทิตพฺพํ'		ศีลพึงรู้ได้เพราะอยู่ร่วมกัน"
quote[345] = " 'สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร'		ความสำรวมในที่ทั้งปวง เป็นดี"
quote[346] = " 'สญฺญมโต เวรํ น จียติ'		เมื่อคอยระวังอยู่ เวรย่อมไม่ก่อขึ้น"
quote[347] = " 'สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี'		ปราชญ์พึงรักษาศีล"
quote[348] = " 'สพฺพตฺถ ทุกฺขสฺส สุขํ ปหานํ'	ละเหตุทุกข์ได้ เป็นสุขในที่ทั้งปวง"
quote[349] = " 'อพฺยาปชฺฌํ สุขํ โลเก'		ความไม่เบียดเบียน เป็นสุขในโลก"
quote[350] = " 'เตสํ วูปสโม สุโข'		ความสงบระงับแห่งสังขารนั้น เป็นสุข"
quote[351] = " 'นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ'		ความสุข (อื่น) ยิ่งกว่าความสงบ ไม่มี"
quote[352] = " 'นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ'		นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง"
quote[353] = " 'สุโข พุทฺธานํ อุปฺปาโท'		ความเกิดขึ้นแห่งท่านผู้รู้ทั้งหลาย นำสุขมาให้"
quote[354] = " 'สุขา สทฺธมฺมเทสนา'		การแสดงสัทธรรม นำความสุขมาให้"
quote[355] = " 'อทสฺสเนน พาลานํ นิจฺจเมว สุขี สิยา'	จะพึงมีความสุขเป็นนิตย์ ก็เพราะไม่พบเห็นคนพาล"
quote[356] = " 'สุขํ สุปติ พุทฺโธ จ เยน เมตฺตา สุภาวิตา' 	ผู้เจริญเมตตาดีแล้ว ย่อมหลับและตื่นเป็นสุข"
quote[357] = " 'วิสฺสาสา ภยมนฺเวติ'		เพราะความไว้ใจ ภัยจึงตามมา"
quote[358] = " 'อติจิรํ นิวาเสน ปิโย ภวติ อปฺปิโย'	เพราะอยู่ด้วยกันนานเกินไป คนที่รักก็มักหน่าย"
quote[359] = " 'ยํ เว เสวติ ตาทิโส'		คบคนใด ก็เป็นเช่นคนนั้นแล"
quote[360] = " 'ทุกฺโข พาเลหิ สํวาโส อมิตฺเตเนว สพฺพทา'	อยู่ร่วมกับพวกพาล นำทุกข์มาให้เสมอไปเหมือนอยู่ร่วมกับศัตรู"
quote[361] = " 'ธีโร จ สุขสํวาโส ญาตีนํว สมาคโม'	อยู่ร่วมกับปราชญ์ นำสุขมาให้เหมือนสมาคมกับญาติ"
quote[362] = " 'สุโข หเว สปฺปุริเสน สงฺคโม'	สมาคมกับสัตบุรุษ นำสุขมาให้"
quote[363] = " 'นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี'		ผู้คบคนเลว ย่อมเลวลง"
quote[364] = " 'ทุกฺโข พาเลหิ สงฺคโม'		สมาคมกับคนพาล นำทุกข์มาให้" 
quote[365] = " 'น สงฺคโม ปาปชเนน เสยฺโย'	สมาคมกับคนชั่ว ไม่ดีเลย"
quote[366] = " 'ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม'		การสมาคมกับคนดี เป็นความเจริญ"
quote[367] = " 'น ปาปชนสํเสวี อจฺจนฺตสุขเมธติ'	ผู้ไม่คบหาคนชั่ว ย่อมได้รับสุขส่วนเดียว"
quote[368] = " 'พาลสงฺคตจารี หิ ทีฆมทฺธาน โสจติ'	ผู้เที่ยวสมาคมกับคนพาล ย่อมเศร้าโศกสิ้นกาลนาน"
quote[369] = " 'สงฺเกเถว อมิตฺตสฺมึ มิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสฺสเส'	ควรระแวงในศัตรู แม้ในมิตรก็ไม่ควรไว้ใจ"
quote[370] = " 'น วิสฺสเส อวิสฺสฏเฐ วิสฺสฏฺเฐปิ น วิสฺสเส'	ไม่ควรไว้ใจในคนไม่คุ้นเคย แม้ในคนคุ้นเคย ก็ไม่ควรไว้ใจ"
quote[371] = " 'อนตฺถา เยว วฑฺฒนฺติ พาลํ ปจฺจูปเสวโต'	เมื่อคบหาคนพาล ย่อมมีแต่ความฉิบหาย"
quote[372] = " 'นาสฺมเส กตปาปมฺหิ'		ไม่ควรไว้ใจคนทำบาป"
quote[373] = " 'นาสฺมเส อลิกวาทิเน'		ไม่ควรไว้ใจคนพูดพล่อย ๆ"
quote[374] = " 'นาสฺมเส อตฺตตฺถปญฺญมฺหิ'		ไม่ควรไว้ใจคนเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัว"
quote[375] = " 'อติสนฺเตปิ นาสฺมเส'		ไม่ควรไว้ใจคนที่แสร้งทำสงบเสงี่ยม"
quote[376] = " 'น สนฺถวํ กาปุริเสน กยิรา'		ไม่ควรทำความสนิทสนมกับคนชั่ว"
quote[377] = " 'มาสฺสุ พาเลน สงฺคจฺฉิ อมิตฺเตเนว สพฺพทา'	อย่าสมาคมกับคนพาลซึ่งเป็นดังศัตรูทุกเมื่อ"